‘Vücudu dengeler’ sloganıyla satılan bileklik, Mayo Clinic’in, ‘Bilimsel hiçbir tarafı yok’ araÅŸtırması sonucu tazminat davalarına konu oldu.

Türkiye’de rengarenk plastik bileklikler son dönemde çok revaçta. Özellikle ünlü sporcular ve sanatçılar tarafından takılan Power Balance adı verilen bilekliklerin en önemli özelliÄŸi ise kiÅŸiye denge ve güç saÄŸladığı iddiası.
 
Power Balance’ın ince bir lastik üzerindeki bombeli kısımlarına yerleÅŸtirilen hologramlar sayesinde kiÅŸiye denge, güç ve enerji verdiÄŸi iddia ediliyor. Türkiye’de satış yapılırken ‘Hologramlardaki negatif iyonlar vücuttaki enerjiyi düzenliyor ve vücudu dengeliyor’ ibaresi karşınıza çıkıyor. Oysa bilekliklerin üreticisi Avustralyalı Power Balance bu söylemi tüm dünyada deÄŸiÅŸtirdi. Åžu anda ÅŸirket resmi olarak ‘Power Balance’ın tarzına ve rahatlığına bayılacaksınız. Bu spor görünümü her türlü kıyafetinize uyum saÄŸlayacak’ sloganını kullanıyor.

Bu açıklamanın sebebi ise ÅŸirkete açılan davalar ve tüketiciyi yanlış yönlendirme… Power Balance, ünlü sporculara ve sanatçılara verdiÄŸi sponsorluklarla tanıtımını yapan bir ÅŸirket. Shaq O’Neal ve Derrick Rose gibi NBA oyuncuları ve David Beckham, Ronaldo gibi futbocuların ve Leonardo DiCaprio ile Robert De Niro gibi yıldızların da kullandığı ÅŸirket, iyonlaÅŸma sistemiyle geliÅŸtirilmiÅŸ hologramlar sayesinde vücuda enerji verdiÄŸini öne sürmüştü.

Fakat 2010 yılında açılan dava sonrasında yetkililer ‘Tanıtımlarımızda ürünülerimizin güç, esneklik ve denge saÄŸladığını açıklamıştık. Bunun bilimsel bir kanıtı olmadığını itiraf ediyoruz. EÄŸer yanlış yönlendirildiÄŸinizi düşünüyorsanız paranızı iade edebiliriz’ açıklamasını yaptı. 2011 yılının Ocak ayında ise 100 kiÅŸi ÅŸirketin sponsorluk verdiÄŸi yıldız basketbolculardan Lamar Odom ve Shaq O’Neal’ın tüketiciyi yanlış yönlendirdiÄŸini iddia ederek, insanları kandırmaya yönelik reklam yapmaktan dava açıldı.

Bileklik tezgahta 20 TL
Türkiye’de yaz aylarından beri yaygın olarak kullanılmaya baÅŸlanan ve fiyatları 50 dolardan baÅŸlayan bileklikler bayram öncesinde tezgahlara düştü. Meydanlarda, iÅŸlek caddelerde ve yol kenarlarında satılan bilekliker hakkında Beyazıt Meydanı’ndaki bir satıcı ‘Dükkanda 60 TL’ye satılıyor fakat ÅŸimdi kampanya olduÄŸu için 20 TL’ye alabilirsin’ dedi. Ãœrünün ABD yapımı olduÄŸunu söyleyen satıcı daha sonra bilekliÄŸi benim üzerimde denedi. Kollarımı açmamı ve tek ayak üstünde durmamı isteyen satıcı, bir kolumdan çekerek dengemi bozmaya çalıştı.

Hazırlıksız olduÄŸum için elbette diÄŸer ayağımla destek aldım. Daha sonra bilekliÄŸi takarak aynısını denedi. Yine aynı ÅŸiddette kolumu çekmesine raÄŸmen bu sefer mucizevi bir biçimde dengede durdum. Kutunun içinde ÅŸirkete dava açan Lamar Odom’un resminin olması dikkat çekiciydi. Bu tanıtım hakkında yorum yapan spor bilimleri profesörü John Porcari de ‘Ä°lk denemeden sonra kiÅŸi kendini aynı ÅŸiddete hazırlıyor. Böylelikle daha hazırlıklı oluyor, dengede kalıyor’ dedi.

Placebo etkisi
Bileklik hakkında yapılan incelemeler ise, ÅŸirketi doÄŸrular nitelikte. Mayo Clinic ve Bağımsız AraÅŸtırmacılar Grubu bilekliÄŸin, 90’larda kullanılan stres bileziÄŸi gibi psikolojik güç verdiÄŸini ve placebo etkisi yarattığını açıkladı. Ä°ngiltere’deki Cork Ãœniversitesi profesörü Dylan Evans da ‘Tanıtımı çok iyi yapılan bir ürün. Tamamen placebo etkisi yaratıyor. 30 Sterlinlik bir aksesuar ile placebo etkisi yaratabilirsiniz’ dedi. Öte yandan ÅŸirkete ve benzer ürünleri satanlara yalan reklam yapmaktan dolayı Ä°spanya’da 15 bin euro, Ä°talya’da ise 350 bin euroluk davalar açıldı.