Çalışmalarını ABD’de yürüten Türk bilim insanlarından kronik Hepatit-C ve AIDS’e karşı iki yeni ilaç geliÅŸtirildiÄŸi müjdesi geldi.

ABD’nin Pensilvanya eyaletindeki Merck AraÅŸtırma Laboratuvarında görevli Dr. Ercem Atillasoy ve Dr. Dalya GüriÅŸ, kronik Hepatit-C’ye yönelik ilacın dirençli hastalarda bile tam tedavi saÄŸladığını, HIV ilacının ise AIDS’i kronik bir hastalığa dönüştürerek hastaların yaÅŸam süresini 20-25 yıl artırabildiÄŸini bildirdiler.

Merck AraÅŸtırma Laboratuvarı’nda Global Ruhsatlandırma Ä°ÅŸlerinden Sorumlu Yetkili Müdür ve Aşılardan Sorumlu Tedavi Alanı Lideri olarak görev yapan Dr. Ercem Atillasoy, ABD’de FDA’dan ruhsat alan, Avrupa’da ise yakında ruhsatlandırılması beklenen kronik Hepatit C’ye karşı geliÅŸtirilen ilaçla ilgili bilgiler verdi.

“Proteaz inhibitörü” denilen ilacın, çok yönlü görev yapan protein yapının parçalanmasına engel olarak, virüs parçacıklarının geliÅŸmesini engelleyen bir özelliÄŸe sahip olduÄŸunu ifade eden Atillasoy, tedavide, virüsün çoÄŸalmasını engelleyen enzimin yok edilmesinin hedeflendiÄŸini bildirdi.

Şimdiye kadarki Hepatit-C ilaçlarının enjekte edilen nitelikte olduğunu, bu ilacın ise ağızdan alındığını belirten Atillasoy, şu bilgileri aktardı:

“Tedavide bugüne kadar daha çok antiviral ilaçlar veriliyordu, yani Hepatit-C’ye yönelik spesifik ilaçlar yoktu. Bu ilaç ise doÄŸrudan bu hastalığı ortadan kaldırmaya yönelik. Yeni ilaçla artık tedavide etkinlik artacak, süreç ise kısalacak. Tam bir tedaviden söz etmek mümkün. Hepatit-C’ye karşı tıpkı kanserdeki gibi kombine tedavi ön plana çıkıyor. Bu ilaç için de aynı ÅŸeyi söylemek mümkün. Yeni ilaç, kronik Hepatit-C’ye yönelik bugüne kadar kullanılan tedavilere eklenerek baÅŸarıyı 2-3 kat artırıyor. DiÄŸer ilaçlar üzerinde de çalışmalar sürüyor. Belki yakında tüm ilaçların ağızdan alınması mümkün olacak.”

Hastalara yaÅŸam ÅŸansı tanıyan bu ilaçla karaciÄŸer nakline ihtiyacın da ortadan kalkacağını bildiren Atillasoy, “Ä°laç, daha önce hiç tedavi görmeyen ya da tedavisi baÅŸarısız olan, siroz gibi karaciÄŸer hastalığı geliÅŸen yetiÅŸkin hastalarda son derece etkili. Bu Hepatit-C tedavisinde bir dönüm noktası” diye konuÅŸtu.

İlacın onaylanmasının, tıpta uluslararası alanda son 10 yıl içinde kronik Hepatit-C tedavisindeki en büyük gelişme olduğuna işaret eden Atillasoy, şunları söyledi:

“Mevcut standart tedavilerle karşılaÅŸtırıldığında, bu ilaç bir hastanın tespit edilemeyen virüs seviyeleri elde etme ÅŸansını büyük oranda artırıyor. Yan etkisi oldukça düşük bu yeni nesil ilaç, birçok hasta için toplam tedavi süresini de kısaltıyor. Amerikan Ä°laç ve Gıda Kurumu (FDA) uzmanları, ilaçla Hepatit-C tedavisinde yeni bir dönemin baÅŸladığını ifade ettiler.”

“HIV ARTIK KRONÄ°K BÄ°R HASTALIK OLACAK”

Dr. Ercem Atillasoy, laboratuvarda, AIDS’e neden olan HIV’e karşı geliÅŸtirilen ilaçla da hastalığın artık ölümcül olmaktan çıkarılıp kronik hale getirildiÄŸini söyledi.

ABD’de ve Avrupa’da onay alan ilacın, hastalığa yol açan virüsün, hücrenin DNA’sına girme sürecini engelleyen “integraz inhibitörü” türden bir ilaç olduÄŸunu anlatan Atillasoy, bu yeni sınıf ilaçla tedavide yanıt alınamayan hastalarda bile olumlu sonuçlara ulaşıldığını ve “umut” olduÄŸunu söyledi.

Tam bir tedavi saÄŸlamayan bu ilacın ömür boyu kullanılmasının zorunlu olduÄŸunu ifade eden Atillasoy, “Hastaların yaÅŸam süresini 20-25 yıl uzatan bir tedavi söz konusu. AIDS önceden hastalar için bir ölüm cezası gibiydi, oysa artık uzun bir yaÅŸam söz konusu olabilecek. Ä°laç ayrıca iyi tolere edilebiliyor” dedi.

DiÄŸer ilaçlarla da kombine edilen bu yeni ilacın günde iki kez alınmasının yeterli olduÄŸunu belirten Atillasoy, “Bu tedaviyle HIV’in kontrol altına alınabildiÄŸi hasta oranı yükseldi” diye konuÅŸtu.

Dr. Ercem Atillasoy, Türkiye’deki ilaç ruhsatlandırma sürecinin ABD ve Avrupa’dan daha uzun sürdüğünü, bu nedenle her iki ilacın Türkiye’de kullanılması ve geri ödemeye alınmasının zaman alabileceÄŸini bildirdi.

“KAS KANSERÄ° AÅžISI YOLDA”

Merck Araştırma Laboratuvarı Aşı Klinik Araştırma Direktörü Dr. Dalya Güriş de, laboratuvarda bu iki ilacın geliştirilmesinin yanında, kas kanserine karşı aşı üzerindeki çalışmaların da sürdüğünü bildirdi.

FDA onayının ardından, aşının 1-2 yıl içinde kullanıma sunulmasının beklendiÄŸini belirten GüriÅŸ, aynı laboratuvarda geliÅŸtirilen, “Rahim AÄŸzı Kanseri Aşısı” olarak bilinen HPV aşısının artık anal kanserlere karşı da ruhsat aldığını söyledi.

Dr. Dalya GüriÅŸ, HIV’e karşı aşı çalışmalarının bir süre önce baÅŸarısızlıkla sonuçlandığını, ancak “ümitsizliÄŸe kapılmadıklarını”,  araÅŸtırmalarının devam ettiÄŸini sözlerine ekledi.