Dünyanın en büyük teknoloji çöplüğü: Agbogbloşe.

Batı dünyasının gelişmekte olan ülkelere yaptığı bilgisayar bağışları, bugün dünyanın üstesinden gelmekte zorlandığı elektronik atık sorununun malzemesi haline geldi. Bugün, yoksulluğun kol gezdiği topraklarda e-atık çöplükleri durmaksızın büyüyor.

Batı Afrika ülkesi Gana’nın baÅŸkenti Akra’nın eteklerinde, dünyanın en büyük elektronik çöplüklerinden biri yatıyor. Siyah dumanların ve yanan plastiÄŸin pis kokusu içinde, ana kartlar, bilgisayar ekranları ve sürücülerden oluÅŸan yığınlar bulunuyor.

Kıyamete benzeyen sahnenin arakasında, dünyadaki en iyi niyetli girişimlerden birinin ters tepmesi yatıyor. Gelişmekte olan ülkelerin bilgisayar çağına adapte olmasını isteyen Batı ülkeleri, onlarca yıl Batı Afrika ülkelerine bilgisayar bağışında bulundu. Ancak bu çabalar amacına ulaşmak bir yana dursun, geçim sıkıntısı çeken çok sayıda insan için tehlikeli bir sanayi oluşturdu: Elektronik atıkların metal elde etmek için eritilmesi.

Gana’nın yaÅŸadığı sorun, bilgisayarların kendisiyle baÅŸlıyor: BirçoÄŸu eskimiÅŸ, kırılmış ve kullanılmaz durumda. Dahası, Gana’ya bu bilgisayarlardan beklenenden çok daha fazlası gönderildi. BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) Çevre Programı’na göre, her yıl 50 milyon tondan fazla elektronik atık üretiliyor. Avrupa’da, elektronik atıkların sadece yüzde 25’i geri dönüştürülebiliyor. Sonuç olarak, son yıllarda e-atıklardan kurtulmak için baÅŸvurulan yollar fazlasıyla arttı.

E-atıklardan kurtulmak isteyen ülkeler, “bağış” adı altında için kullanılmayan dijital ürünlerle doldurulan konteynırları geliÅŸmekte olan ülkelere yollamaya baÅŸladı. Ä°yi bir niyetle baÅŸlayan bilgisayar bağışları, zamanla ÅŸirketlerin uluslararası düzenlemeleri atlatarak ucuz donanımları altyapısı az geliÅŸmiÅŸ ve fakir ülkelere yollama kampanyasına dönüştü. 

ZEHİR VE SİBER SUÇ KAYNAĞI
Sonuçta, Gana’nın baÅŸkenti Akra’daki AgbogbloÅŸe tehlikeli bir hazine avı bölgesine dönüştü. Yoksul köylüler, e-atıkları eriterek elde ettikleri bakır ve diÄŸer metalleri satıyor. Yerli üreticiler, bu metaller karşılığında yoksul köylülere az ama düzenli bir gelir saÄŸlıyor.

Maalesef, eritilen metallerden çıkan dumanlar ve yanan enkaz, çevreye son derece zararlı. AgbogbloÅŸe’nin toprağı ve suyu, bugün yüksek oranda kurÅŸun, merkür, talyum ve hidrojen siyanür gibi zehirli elementler içeriyor.

Ancak Gana’nın tek sorunu AgbogbloÅŸe’nin neden olduÄŸu zehir deÄŸil. ABD DışiÅŸleri Bakanlığına göre, Gana günümüzde siber suçun en yüksek olduÄŸu ülkelerden biri. Nedeni, e-atık çöplüğünün altını üstüne getiren hırsızların önemli bilgiler içeren sürücüleri çalması. Bu durum, e-atık çöplüğünde doÄŸan tehdidin sadece çevresiyle kısıtlı olmadığını gösteriyor.