Türkiye’de 2011′de en çok bilgi teknolojileri pazarı büyüyecek.

Dünyanın lider profesyonel hizmet ÅŸirketi Deloitte, hazırladığı “Elektronik HaberleÅŸme ve EÄŸilimler 2011” raporuyla Türkiye’deki ve dünyanın diÄŸer yerlerindeki teknoloji, medya ve telekomünikasyon trendlerine ışık tutuyor. Rapora göre Türkiye’de bu yıl en çok büyümeyi %15 ile bilgi teknolojileri pazarı yakalayacak. Dünya genelinde ise önümüzdeki 5 yıl içinde mobil trafik 66 kat artacak.  2015′te dünya mobil trafiÄŸinin %75′i veri, %25′i ses kaynaklı olacak. Sabit tarafta ise ses trafiÄŸinin giderek azalması, veri trafiÄŸinin her yıl %50 oranında artması bekleniyor. 
 
Türkiye’de profesyonel hizmetler alanlarında 25. yılını dolduran Deloitte,  “Elektronik HaberleÅŸme ve EÄŸilimler 2011” raporunu yayınladı. Türkiye’deki ve dünyanın diÄŸer yerlerindeki teknoloji, medya ve telekomünikasyon trendlerine ışık tutan rapor, bu alanlarda yapılan diÄŸer araÅŸtırmalara da atıfta bulunarak önemli analizler ortaya koyuyor.

Büyümeye Bilgi Teknolojileri damga vuracak

Elektronik HaberleÅŸme ve EÄŸilimler 2011 raporuna göre bu yıl en yüksek büyümenin yaklaşık %15 ile Bilgi Teknolojileri donanım pazarında olması bekleniyor. Raporda, “GeliÅŸmiÅŸ ülkelerdeki eÄŸilimin tersine katma deÄŸerin önemli ölçüde ülkemizde üretildiÄŸi hizmetler ve yazılım pazarı, hala donanımdan daha az paya sahiptir ve bu açık oransal olarak artmaya devam etmektedir. EITO tarafından yayınlanan ‘2010 ICT Market’ raporuna göre geleneksel Radyo/TV yayıncılığı hariç olmak üzere Türkiye elektronik haberleÅŸme pazarının toplam büyüklüğü ABD doları cinsinden bir önceki yıla göre %3,2 artışla 27.320 milyon olarak gerçekleÅŸmiÅŸtir ve 2011 yılında %7,2 büyüyerek 29.296 milyon dolar olması beklenmektedir” ifadelerine yer veriliyor.

Abonelerin sadakatleri sorgulanacak

Rapora göre Türkiye’de Aralık 2010 itibariyle mobil abone sayısı 61.8 milyon, abone yaygınlığı %85 seviyesinde seyrediyor. Raporda, “Mobil yaygınlıkta AB ortalamasının %126, en yüksek deÄŸerin %156 ile Finlandiya ve Türkiye’ye en yakın deÄŸerin %94 ile Fransa olduÄŸu düşünüldüğünde; özellikle belli yaÅŸ grubunun altı ve üstünde daha geliÅŸme fırsatı olduÄŸu açıkça görülmektedir. 2008 yılında 65.8 milyon aboneye karşılık %92 olan yaygınlık ile karşılaÅŸtırıldığında mobil numara taşına bilirliÄŸi ve sabit ödemeli (flate rate) tarifelerin etkisiyle oluÅŸan konsolidasyonun 2010 yılında da sürdürdüğü anlaşılmaktadır, artık daha az sayıda kiÅŸi birden çok aboneliÄŸe sahiptir. Bunun yanında 2010 yılsonu itibariye mobil iÅŸletmeciler arasında taşınan toplam 25 milyon numara, abonelerin mevcut iÅŸletmecilerine sadakatlerinin sorgulanmasını gerektirecek büyüklüktedir” deniliyor.

Yabancıların Türkiye’ye bakışı

T.Telekom ve Telsim’in satışları dışında pazara yabancı sermaye giriÅŸinin yok denecek kadar az olduÄŸu belirtilen raporda, geliÅŸmiÅŸ pazarlarda en önemli yabancı yatırım alanı olarak görülen sabit-mobil alternatif iÅŸletmeciler alanının Türkiye’de yatırımcılar açısından yeterince cazip görülmediÄŸi kaydediliyor.

Raporda, “OlgunlaÅŸma dönemi olarak kabul edilebilecek 2011 ve sonrasında ülkemizde de Elektronik HaberleÅŸme pazarının durumu dünyanın genel gidiÅŸinden farklı olmayacaktır. Gerek pazarın yapısı ve gerekse kullanıcı talepleri ve sunulan hizmetler, geliÅŸmekte olan pazarlarla benzer özellikler gösterip geliÅŸmiÅŸ pazarlardaki yönelimleri takip etmektedir. Mobil pazar geliÅŸmesini sürdürmekle birlikte 2010 yılında abone ve gelir artış hızı yavaÅŸlamıştır. Buna karşın gerek ses ve gerekse veri kullanım oranları artmakta, buna cevap verebilmek için de ÅŸebekeye yatırımlar devam etmektedir. Buradaki sıkıntı, bazı iÅŸletmeciler için gelirlerin yatırım ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalmasındadır. Mevcut ses temelli iÅŸ modelleri ile bu durum sürdürülebilir deÄŸildir. 2011 ve sonrasında tüm dünyada olduÄŸu gibi ülkemizde de ses hizmetlerinin payı azalırken veri/görüntü bazlı hizmetler ile katma deÄŸerli hizmetlerin daha da ön plana çıkması ile iÅŸletmeci gelirleri artmaya baÅŸlayacaktır. Orta vadede sabit ses pazarı yerini büyük ölçüde mobile terk edecek, sabit pazar ağırlıklı olarak veri/görüntü tabanlı geniÅŸbant internet hizmet ve uygulamalardan oluÅŸacaktır. 2011 ve sonrasında sabit pazarda geniÅŸbant eriÅŸim teknolojileri (xDSL, FTTx…) giderek artan oranda önem kazanacak, bu alandaki yatırımlar hızlanarak devam edecektir” ifadelerine yer veriliyor.

Raporda mobil iletiÅŸim konusunda Türkiye’de önümüzdeki dönem yapılması gerekenler şöyle sıralanıyor:

• 2010 yılında, tüketiciler açısından bir tür tarife ÅŸeffaflığı sayılan “kontör”den “TL/Kr”a
geçişin gerçekleştirilmiş olması ülkemizdeki tekel döneminin önemli bir izinin silinmesini
sağlamıştır. Tarifelerin sadeleştirilmesi, bir birleriyle karşılaştırılabilir hale gelmesi ve bunun
için uygun teknolojik imkanların tüketicilere sunulması önümüzdeki dönemin beklentileri
arasındadır.

• Dünyanın pek çok ülkesinde cep telefonlarından alınan vergiler sigaradan alınandan daha
yüksektir. Ãœlkemiz dünyanın en yüksek vergi oranlarının olduÄŸu ülkelerin başında gelmektedir. Mobil iletiÅŸimde vergi oranları %60′lar seviyesinde olup geliÅŸmiÅŸ pazarlarda ve Avrupa’da oranlar %5-20 aralığındadır. Ãœlkemizde de hızla bu oranlara inilmelidir.

Dünyada fiyatlar hızla düşüyor

Rapora göre dünya üzerinde mobil yaygınlık %75′ler seviyesine ulaÅŸarak belli bir yaşın altı ve üstü hariç tutulduÄŸunda hemen hemen yeryüzünde yaÅŸayan her insan mobil haberleÅŸme sistemlerinden birinin kullanıcısı durumunda. Ä°nternette ise dünya çapında yaygınlık %30′lara ulaÅŸtı ve yeryüzündeki her 3 kiÅŸiden biri internet kullanıcısı. Elektronik haberleÅŸme pazarları tüm dünyada liberalleÅŸiyor. Devlet tekelindeki iÅŸletmeler özelleÅŸtirilip alternatif iÅŸletmecilerin devreye girmesi ile rekabet artıyor, hizmetler çeÅŸitleniyor ve fiyatlar hızla düşüyor. Elektronik haberleÅŸme dünyasının her alanında bir deÄŸiÅŸim ve dönüşüm süreci gerçekleÅŸtiÄŸini söyleyen raporda, “İçerik ve katma deÄŸerli hizmetler önem kazanmakta; geçmiÅŸte bir birinden ayrık olan Bilgi Teknolojileri, Ä°letiÅŸim ve Yayıncılık hizmetleri tümleÅŸik hale gelmektedir. İçinde bulunduÄŸumuz yıllar bu sürecin baÅŸlangıç aÅŸamasını oluÅŸturmaktadır ve bu süreç giderek hızlanacaktır” deniliyor.

5 yıl içinde beklenenler

Rapora göre 5 yıl içinde yeryüzünde mobil trafik 66 kat artacak, 2015′de mobil trafiÄŸin %75′i veri, %25′i ses kaynaklı olacak. Sabit tarafta ise ses trafiÄŸi giderek azalırken veri trafiÄŸi her yıl %50 oranında artacak. Raporda, “Bunun doÄŸal sonucu olarak iÅŸletmeci gelirlerinde de buna paralel deÄŸiÅŸimler olacaktır. Yankee Group tarafından 2010′da yayınlanan bir çalışmaya göre mobil haberleÅŸme gelirleri içinde sesin payı sürekli azalacak, 2013 yılında toplam mobil gelirlerinin %26′sı veri (internet) kaynaklı olacaktır” deniliyor.

Önümüzdeki yılların en popüler konusu M2M

Rapora göre gelecekte M2M (Makineler arası iletiÅŸim) büyük popülerlik kazanacak. Raporda, “Ericsson tarafından yapılan deÄŸerlendirmelere göre 2020 yılına kadar cep telefonu, sabit telefon, bilgisayar, ev ve araba içi cihazları, müzik çalar, TV, elektronik kitap okuyucu ile endüstriyel makina ve algılayıcılardan oluÅŸan 50 milyar kadar cihaz BT ÅŸebekeleri üzerinden iletiÅŸim halinde olacaklardır. M2M olarak da adlandırılan bu yeni alan insan sayısının 5-10 katına varan miktarlarda yeni kullanıcı sayısı yaratarak önümüzdeki yılların en popüler konusu olmaya adaydır” ifadelerine yer veriliyor.

ITU (ICT Statistics Database) tarafından 2010 yılı sonunda yayınlanan verilere göre; dünya üzerinde internet baÄŸlantısına sahip hane sayısı 500 milyona ulaÅŸtı. Ä°nternet kullanıcı sayısı ise son beÅŸ yılda iki kat artarak 2 milyara (1,2 milyarı geliÅŸmekte olan ülkelerde olmak üzere) çıktı. Dünyadaki internet kullanım oranları ise şöyle: geliÅŸmiÅŸ ülkelerde %71, geliÅŸmekte olan ülkelerde %21, Afrika ülkelerinde %9,6, dünya ortalaması %30. Rapora göre yeryüzündeki insanların %90′ından fazlası mobil ÅŸebekelerin kapsama alanına girmiÅŸ durumda.