OrtaçaÄŸ Avrupa’sını kasıp kavuran Veba’nın DNA’sı deÅŸifre edildi.

Bilim insanları, tarihe “Kara Ölüm” adıyla geçen ve 1347 ile 1351 yılları arasında Avrupa’da 30 milyon insanın ölümüne neden olan veba’nın DNA’sını deÅŸifre etmeyi baÅŸardı. 

Genetik bilimciler, Veba’ya neden olan antik çaÄŸlardan kalma Yersinia pestis bakterisinin gen yapısını deÅŸifre ederek, bakterinin geride kalan yaklaşık 900 yıldan sonra fazla deÄŸiÅŸim göstermediÄŸini tespit etti.  

Veba’nın DNA’sı çözen çalışma, Kanada’nın McMaster ve Almanya’nın Tubingen Ãœniversitesi akademisyenlerinin başını çektiÄŸi araÅŸtırma ekibiyle yapıldı. AraÅŸtırmanın sonuçları, dün Nature dergisinde yayımlandı. 

AraÅŸtırma ekibi, Londra’daki DoÄŸu Smithfield mezarlığında Veba kurbanı olmuÅŸ kiÅŸilerin diÅŸ ve kemik örneklerini aldı. Londra’da 1349 ve 49 yıllarında Kara Ölüm kurbanı olanların gömüldüğü toplu mezardan alınan 43 diÅŸ ve 53 kemik parçası üzerinde yapılan analizlerde, Yersinia pestis bakterisinin gen yapısı, bugün var olan örnekleriyle karşılaÅŸtırıldı.

Bilim insanları, bakterinin Avrupa’dan izi silindikten sonra geçen ilk 600 yılda fazla deÄŸiÅŸim göstermediÄŸine karar verdi. Bunun sebebi olarak, kemik ve diÅŸleri incelenen kurbanları öldüren bakteriyle, Avrupa’yı kırıp geçiren Yersinia pestis türlerinin aynı kökenden geldiÄŸinin anlaşılması oldu. AraÅŸtırmacılar, 668 ile 729 yıl önce oluÅŸtuÄŸuna inanılan Yersinia pestis türünün, 14’üncü yıl yılda Avrupa nüfusunun yüzde 30 ile 50’sini öldürdüğüne karar verdi. 

McMaster Ãœniversitesi, yapılan çalışmayla antik zamanlardan kalma bir patojenin ilk kez gen yapısının deÅŸifre edildiÄŸini belirtti. Tubingen Ãœniversitesi’nen Johannes Krause ise uzun zaman önce etkisini yitiren patojenlerin gen yapılarını çözerek, evrim süreçlerini anlayabileceklerini ifade etti. Krause, bu ÅŸekilde günümüzde insanlığı tehdit eden hastalıkları da daha iyi anlayabileceklerini not düştü. 

Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO), günümüzde halen bin ile üç bin arasında hıyarcıklı veba (vebanın en çok görülen ÅŸekli) vakası görüldüğünü belirtti. ABD Hastalık Kontrol Merkezi ise ülke genelinde bu hastalığa yakalananların yılda 10-15 olduÄŸunu açıkladı. En son olarak, New Mexico eyaletinde yaÅŸayan 58 yaşındaki bir kiÅŸinin Veba’ya yakalandığı ancak erken müdahale ile antibiyotikler sayesinde tedavi edildiÄŸi ifade edildi.