Bu sinek ilacının insana zararı yok, kimyasal ilaçların yerini alabilir…

Akdeniz Ãœniversitesi Fen Fakültesi’nde yaklaşık 10 yıldır haÅŸereler üzerine araÅŸtırmalar yapan Biyoloji Bölümü Öğretim Ãœyesi Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Çetin, haÅŸereyle organik mücadele için Toros DaÄŸları’nda çoÄŸu endemik 30’a yakın bitkiyi incelediÄŸini söyledi.

Elde edilen bulguları “Oldukça ümit verici’’ diye nitelendiren Çetin, kekiÄŸin sinekler üzerinde öldürücü ve kovucu etkisi olduÄŸunu tespit ettiklerini anlattı. Direnci güçlü sinekler üzerinde yapılan araÅŸtırmalarda da yüzde 100’e yakın baÅŸarı gözlemlediklerini anlatan Çetin, “Tıp fakültesinden öğretim üyeleriyle insanlar üzerindeki etkisini araÅŸtırdıktan sonra patentini alıp, haÅŸerelerle bitkisel mücadele yapmayı hedefliyoruz’’ dedi. Çetin, kekiÄŸin sinekler üzerindeki öldürücü etkisini şöyle anlattı:

YÜZDE 80 ÖLÜM
“Yaptığımız deneylerde, kekikten elde edilen uçucu yaÄŸların sineklerin solunum sistemini etkilediÄŸi, bazı enzim sistemlerini durdurduÄŸu ya da artırdığı ve bu ÅŸekilde solunum sistemindeki trakelerin kapanmasına sebep olduÄŸunu tespit ettik. Olfaktometre gibi Dünya SaÄŸlık Örgütü’nün kabul ettiÄŸi cihazlarla yaptığımız deneylerde, kekik kokusuna maruz kalan sineklerde yüzde 80 ve üstü ölüm tespit ettik. Bazı deneylerde ise, direnci az olan sineklerin yüzde 100’ü öldü.’’

KİMYASAL İLAÇLARIN YERİNİ ALABİLİR
Bitkilerden elde edilen ürünlerin kullanımının gelecek yıllarda artacağına değinen Çetin, kimyasal ilaçların yerini, doğada daha kolay parçalanabilen, güzel kokan ürünlerin alacağını söyledi.

Çetin, bu tür araÅŸtırmaların endemik türlerin korunması açısından önemli olduÄŸunu belirterek, “Dünyada birtakım bitkilerden ilaçlar elde ediliyor. Türkiye, bu tür ilaçları genellikle yurtdışından ithal ediyor. Türkiye’den toplanan bitkiler, ilaç olarak ülkemize satılıyor. Bu araÅŸtırmalara ağırlık verilip ülkeyi dışa bağımlılıktan kurtarmak gerekiyor’’ diye konuÅŸtu.

Yaklaşık 10 yıldır sivrisinekler, karasinekler ve hamamböcekleriyle ilgili araÅŸtırmalar yaptıklarını belirten Çetin, araÅŸtırmaları sırasında Antalya kıyı ÅŸeridindeki falezlerde, küçük deniz suyu birikintilerinde üreyen “Ochlerotatus’’ cinsi bir sivrisinek türü de tespit ettiklerini kaydetti. Yetkililerin, falezlerdeki doÄŸal yaÅŸama zarar vermemek için bu sivrisinek türüyle mücadelede zorlandığına dikkati çeken Hüseyin Çetin, “Sineklerle mücadele etmek isterken çevreye yaydığımız kimyasal ilaçlar, diÄŸer canlılara zarar verebilir. Kekik gibi doÄŸal mücadele yöntemleri ise, bu tür durumlarda rahatlıkla kullanılabilir’’ diye konuÅŸtu.