Türkiye’nin uzaya fırlattığı ilk milli yer gözlem uydusu RASAT’ın, dünyanın dört bir tarafından çektiÄŸi ilk görüntüler, TÃœBÄ°TAK’ın yer istasyonundan baÅŸarıyla indirilmeye baÅŸlandı.

TÃœBÄ°TAK yetkililerinin verdiÄŸi bilgiye göre, TÃœBÄ°TAK Uzay Teknolojileri AraÅŸtırma Enstitüsü (TÃœBÄ°TAK UZAY) tarafından DPT desteÄŸiyle tasarlanıp üretilen Türkiye’nin ilk uzaktan algılama uydusu RASAT’ın uzaydan çektiÄŸi ilk görüntüler, 10 gündür Enstitünün ODTÃœ yerleÅŸkesinde kurulu binasındaki yer istasyonundan alınabiliyor.

17 AÄŸustos 2011′de Rusya’dan uzaya fırlatılan ve yörüngeye yerleÅŸtirilen RASAT, Dünya çevresindeki bir turunu yaklaşık 98 dakikada tamamlıyor ve dün itibariyle dünya çevresinde 900 tur tamamladı.

Fırlatmadan sonra, RASAT’ın devreye alma iÅŸlemleri baÅŸlatıldı.

Uydu ile iletiÅŸim kurmak için Ankara’daki ana yer istasyonuna ek olarak, Norveç’in kuzeyindeki Andoya’daki geçici yer istasyonu kullanıldı.

Geçici istasyon, RASAT ile iletiÅŸimi sıklaÅŸtırabilmek amacıyla kiralandı. Kutupsal yörüngeye sahip olan RASAT, Ankara’daki ana yer istasyonunun kapsama alanından günde 4 defa geçerken, kutup dairesine yakınlığından dolayı Andoya’daki istasyonun kapsama alanından günde 11 defa geçiyor. Andoya’daki yer istasyonunun kontrolü de Ankara’daki ekip tarafından internet üzerinden gerçekleÅŸtirildi.

-Fırlatmadan sonra neler oldu?-

RASAT’ın fırlatma aracından ayrılmasından sonra baÅŸlayan devreye alma aÅŸamasında, yer istasyonundan uyduya uçuÅŸ bilgisayarı yazılımları ile yönelim belirleme ve kontrol yazılımı yüklendi. Uydu, 15 gün içinde yörüngede kararlı bir konumda, görüntü almaya hazır hale getirildi. Uydunun hassas yönelim kipine alınmasının ardından modül ve yer istasyonu testlerine geçildi.

TÃœBÄ°TAK UZAY;da, Türk mühendisler ve teknisyenler tarafından tasarlanan, üretilen ve test edilen BiLGE isimli uydu görev bilgisayarı, T-REKS isimli X-Bant haberleÅŸme sistemi ve GEZGÄ°N isimli gerçek zamanlı görüntü iÅŸleme modülleri ile birlikte, Ankara’daki yer istasyonunun da uydu ile haberleÅŸme testleri yapıldı.

Devreye alma aÅŸamasında yapılan bu testlerle, TÃœBÄ°TAK UZAY’da tasarlanıp üretilen alt sistemlerin uzayda baÅŸarıyla çalıştıkları kanıtlanmış oldu.

Bu iÅŸlemleri takiben, dünyanın ve Türkiye’nin çeÅŸitli noktalarından alınan test görüntüleri RASAT uydusundan Ankara’daki yer istasyonuna gönderilmeye baÅŸlandı. Ä°lk aÅŸamada alınan görüntüler ile kameranın çeÅŸitli ayarları yapılarak görüntülerin kalitesi artırıldı. Bir yedek güneÅŸ paneli haricinde, uydu üzerinde bulunan onlarca modülün planlandığı ÅŸekilde çalıştığı görüldü.

Bazı cihazların testleri ise halen sürüyor. Önümüzdeki dönemde, alt sistemlerin testi, yazılımların güncellenmesi, kameranın kalibrasyonu ve özel manevra testleri gibi çalışmalarla devam edilecek. Arızalı güneş paneli yedekli olduğundan, uydunun çalışması üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmuyor.

7,5 metre siyah beyaz, 15 metre çok bantlı (renkli) görüntüleme yeteneğine sahip, 93 kilogram ağırlığındaki RASAT, hiçbir kısıtlama olmaksızın dünyanın her yerinden görüntü alabiliyor.

RASAT;tan elde edilecek uydu görüntülerinin, şehir bölge planlama, ormancılık, tarım, afet yönetimi ve benzeri amaçlarla da kullanılması planlanıyor.

RASAT uydusunun sistem mühendisliÄŸi ve sistem tasarımı yurtdışından herhangi bir danışmanlık ve mühendislik desteÄŸi alınmadan, TÃœBÄ°TAK UZAY’da görevli Türk mühendisler ve teknisyenler tarafından yapıldı ve tüm testler Türkiye’de gerçekleÅŸtirildi.

-Görev ömrü 3 yıl-

TÃœBÄ°TAK yetkilileri, görev ömrün 3 yıl olarak hesaplanan RASAT’ın, Türkiye’nin bundan sonraki tüm uzay projeleri için bir mihenk taşı olarak yeni bir dönemi baÅŸlattığını bildirdi.

Bu proje kapsamında üretilen yeni yerli uydu alt sistemleri, uzayda uçuş tarihçesi kazanıyor. Gelecekte Türk sanayii, üniversite ve araştırma kurumlarının da bu bilgi birikiminden faydalanması hedefleniyor.

RASAT, gelecek nesil askeri ve bilimsel amaçlı Türk uydu görevleri için, alt sistemlerin uzayda denenmesinde bir test ve doÄŸrulama aracı olarak katkı saÄŸlayacak. RASAT’la ilgili güncel bilgiler ve örnek görüntüler rasat.uzay.tubitak.gov.tr adresinden yayınlanacak.