Yoğun ve stresli iş yaşamı, beslenme koşulları ve diğer çevresel faktörler kalıcı felç riskinin artık genç yaşlarda dahi görülmesine neden oluyor.

Hastanın eski saÄŸlığına tamamen kavuÅŸmanın neredeyse imkânsız olduÄŸu kalıcı felç durumu, hem felç geçiren hastanın hem de çevresindekilerin sosyal hayatını olumsuz etkiliyor. Reem Nöropsikiyatri Merkezi’nden Uzman Dr. Mehmet Yavuz, kalıcı felcin 1-2 yıl öncesinde görülebilen belirtilerini ve korunma yollarını anlatıyor…

Kalıcı felç durumlarının önceden kendini belli ettiÄŸini belirten Dr. Mehmet Yavuz, genelde vücudun bir yarısında geçici kuvvet kayıpları izlendiÄŸini söylüyor. Bu kaybın bir kaç dakikadan bir kaç saate kadar uzayabildiÄŸini hatırlatan Dr. Yavuz, ‘’Hatta 24 saati bile bulabilir. Geçici felç süreleri uzadıkça kalıcı felç ihtimali de artar. Felçteki öncü belirtiler her zaman kuvvet kaybı ÅŸeklinde olmaz, bazen de geçici konuÅŸma bozukluÄŸu, geçici hafıza kaybı ya da geçici görme kaybı ÅŸeklinde de izlenebilir. Geçici iskemik atak olarak adlandırılan bu belirtiler hiçbir iz bırakmadan en fazla 24 saat içinde kaybolur. Yapılan araÅŸtırmalara göre eÄŸer önlem alınmazsa ve tedavi uygulanmazsa böyle geçici iskemik atak belirtileri gösterenler 1-2 yıl içinde felç olabilir’’ ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Sosyal Çevre ve İş Hayatını da Felç Ediyor!

Son yıllarda çevresel şartlar, stresli iş hayatı ve beslenme koşulları, felç hastalıklarını daha erken yaşlara indirdi. Felç hastalığının günümüzde en büyük zorluklardan biri olduğunu belirten Dr. Yavuz, felcin kişiyi sosyal çevresinden kopardığını ve iş pozisyonlarını olumsuz etkilediğini vurguladı.

Kişinin çalışarak kendi hayatını kazanmasının neredeyse imkânsızlaştığını belirten Dr. Yavuz, felçli kişinin hayatına devam edebilmesi için bir başkasına ihtiyaç duyabileceğini söyledi. Dolayısıyla felçli hasta, hem kendisinin hem de aileden başka birinin sosyal yaşamını ve iş hayatını olumsuz etkiliyor. Bazı hastalar evinden hatta odasından çıkamayacak hale geliyor.

Eski SaÄŸlığa KavuÅŸmak Neredeyse Ä°mkânsız…

Felç tedavisindeki en büyük hedefin hastayı eski sağlığına tamamen kavuşturmak değil, kişinin kendi ayakları üzerinde durmasını sağlamak olduğunu vurgulayan Dr. Yavuz, felç hastasının tamamen düzelmesinin neredeyse imkânsız olduğunu hatırlattı.

Koruyucu Tedavi Felç Riskini Azaltıyor!

Felcin öncü belirtilerini çok önemsemek ve daha felç gelmeden tedaviye baÅŸlamak, yani koruyucu tedavi uygulamak gerektiÄŸini söyleyen Dr. Yavuz, kiÅŸinin felç geldikten sonra bir daha asla eski saÄŸlığına dönemeyeceÄŸinin, hatta ilk dönemlerde hayati tehlike yaÅŸayabileceÄŸinin altını çizdi. Yavuz, ‘’Hastanelerimizin yoÄŸun bakım üniteleri felç hastaları ile dolu. Hem bireysel hem de ülke ekonomisi açısından, koruyucu tedaviyi ön plana çıkarmamız gerekiyor’’ ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Beyni besleyen iki önemli damar sisteminden biri ön taraftaki şah damarları, diğeri ise daha arkadan beyne giriş yapan vertebrobaziler sistemle ilgili damarlardır. Karotis sistem, vertebrobaziler sistemden çok daha önemli olduğu için bu bölgeyi ilgilendiren felçler de daha çok önem arz eder. Bu iki damar sisteminin geçici iskemik atakları da farklı belirtiler gösterebilir.

Bu Belirtiler Varsa Dikkat!

Dr. Mehmet Yavuz, Karotis sistemi ile ilgili geçici iskemik atak belirtilerini şöyle sıralıyor;

* Vücudun bir yarısında güç, his ve duyu kaybı,

* Bir gözde geçici körlükler,

* Geçici konuşma bozuklukları,

* Geçici hafıza kayıpları,

* Vertebrobaziler sistemle ilgili iskemik atak belirtileri,

* Baş dönmesi ve dengesizlik atakları, ani göz kararmaları,

* Çift görme ve görme bulanıklığı,

* Düşme nöbetleri.

Düşme nöbetleri ani geliÅŸir ve bazen kiÅŸi düşmeden toparlayabilir. Hastalar bunu genelde ‘aniden dizlerimin bağı çözülüyor’ ÅŸeklinde dile getirir.

Orta Yaşlarda Felç Riski Daha Fazla!

Geçici iskemik ataklar orta yaşlarda daha tehlikelidir ve kalıcı felçle sonuçlanma ihtimali yüksektir. 65 yaş ve daha ileri yaşlarda kalıcı felç ve hayati tehlike ihtimalinin daha düşük olduğunu belirten Dr. Yavuz, özellikle Karotis sistemle ilgili felç hastalığında her zaman hayati tehlikenin söz konusu olduğunu hatırlattı.

Karotis sistemi ile ilgili geçici iskemik atak belirtilerinden herhangi biri görüldüğünde derhal bir nörologa başvurulması gerektiğinin altını çizen Dr. Yavuz, bu şikâyetlerin ihmale gelmeyeceğini ve gecikildiği takdirde telafisi imkânsız sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

Felç Riskini Artıran Faktörler Nelerdir?

Dr. Yavuz, felç geçirmeye zemin hazırlayan risk faktörlerini şöyle sıralıyor;

* Doğumsal olarak damarların yapısı,

* Hipertansiyon,

* Damar sertliÄŸi,

* Kalp kapak hastalıkları,

* Kolesterol ve trigliserit yüksekliği,

* Sigara kullanımı,

* Şeker hastalığı,

* Aşırı alkol kullanımı.

Felç geçirmeye zemin hazırlayan risk faktörlerini kontrol altında tutmak gerektiğini belirten Dr. Yavuz, stressiz bir hayat, dengeli beslenme ve düzenli egzersizle felç riskinin azaltılabileceğini belirterek sözlerini tamamladı.