Dünyanın en önemli online kitap satış sitesi Amazon’un yakın zamanda açtığı “self-publishing” bölümüyle artık yazarlar yayınevine ihtiyaç duymadan ve masrafa girmeden kitaplarını satabiliyor.     

Türkçe’ye “kiÅŸisel yayıncılık” adıyla çevrilen sistem sayesinde yazar sadece kitabı yazmakla kalmıyor, aynı zamanda, dizgisinden yayınlanmasına, düzeltiminden dağıtımına her aÅŸamada söz sahibi oluyor.

Amerika’da yayıncılık alanında Åžubat’ta yayımlanan raporlar e-kitabın basılı kitabı sayısal olarak geçtiÄŸini gösterirken, ÅŸimdi de yazarlara sunulan “kendi kitabını yayınla” uygulamasıyla bir taraftan genç yazarların yayıncılık dünyasına giriÅŸi kolaylaşıyor, diÄŸer taraftan da kitap yayınlamak için gereken yüksek maliyet son buluyor.

Amazon’un “En çok satan 100 e-kitap listesi”nde bulunan çok sayıda kiÅŸisel yayıncı, yayıncıya pay ödemediÄŸi için de çok iyi paralar kazanıyor. Hatta bu sistemle, “John Locke” isimli bir amatör yazarın yayınladığı kitabında 1 milyon satış rakamına ulaÅŸtığı konuÅŸuluyor.

Kişisel destekli yayıncılıktan farklı

“KiÅŸisel yayıncılık” ile “KiÅŸisel destekli yayıncılık” birbirine çok yakın kavramlar gibi görünse de aslında arada çok önemli bir fark var. “KiÅŸisel destekli yayıncılık”ta yazar kitabın maliyetine ortak olurken, yayınevi deneyimli editörler ve tasarımcılarla kitabı profesyonel bir ürün haline getirip pazarlıyor. Tüm yayınlanma sürecine ortak olan yazar, böylelikle, hem kitabın haklarını yayınevine devretme derdinden kurtuluyor, hem de yazının düzeltilmesinden kapak tasarımına kadar her aÅŸamada söz sahibi olabiliyor. Bu nedenle kitabın kazancını yayıneviyle paylaÅŸmak zorunda kalmayan yazar, eserin iyi satması durumunda da klasik bir yayınevine göre çok daha fazla gelir elde edebiliyor. Yani, kitabın yayımlanma sürecinde yayınevine birçok para ödeyen yazara yayınevi tarafından editoryal hizmet ve tasarım hizmeti sunuluyor. Türkiye’de de son dönemlerde “kiÅŸisel destekli yayıncılık” hizmeti veren bir çok yayınevi bulunuyor.

“KiÅŸisel yayıncılık”ta ise kitabın yazılmasından itibaren sürecin hiçbir aÅŸamasında masrafa girmeyen yazar, Amazon üzerinden kitabını çok düşük fiyata satarak “sürümden” kazanıyor. Yani bu sistemle hem okur hem de yazar kazanıyor.

Bu iki yeni yayıncılık sayesinde amatör yazarlık ve telifsiz edebiyatın yayılacağı ve yazarlar arasında rekabetin artacağını düşünen uzmanlara göre, yayıncılık ortadan kalkmasa da değişecek ve uzmanlaşacak. Ancak yine de yayıncılık yazarın başarısı ve öne çıkabilmesi için temel tercih nedeni olmaya devam edecek.

“Artık her isteyen kitap yayınlayabilir”

Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Tolga Çevikel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bir kitabın kitapçılarda kendine yer bulabilmesi için mekandaki raf maliyetini karşılaması gerektiğinin altını çizdi.

Bu nedenle kitapçıların az sayıdaki “popüler ve çok satan kitaplar”ın hakimiyeti altında olduÄŸu görüşünü savunan Dr. Çevikel, kitapçılar için maÄŸazalarında yer verilecek kitabın ne kadar satacağının belirleyici olduÄŸuna dikkati çekti. Çevikel, “Kitapçılarda yer alabilmek bir rekabet iÅŸi haline geliyor. Bu durum yayın evleri için de sorun yaratıyor. Küçük yayın evlerinin ve az tanınmış yazarların pazara girmekte zorlandığı bir gerçek” diye konuÅŸtu.

Djital ağ ortamında pahalı ve sınırlı raf alanlarının bulunmadığına işaret eden Çevikel, böylelikle satışa hazır olan kitapların belli bir sayıyla sınırlanmak zorunda kalmadığını ve kitapçılar için az satan kitapları satmanın ticari açıdan cazip hale geleceğini belirtti. Kişisel destekli yayıncılığın yeni olmadığını dile getiren Çevikel, şunları anlattı:

“Kitabın doÄŸrudan yazar tarafından basılması ve masrafı yazarın karşılaması yeni bir ÅŸey deÄŸil ama kiÅŸisel yayıncılıkla kastedilen bu deÄŸil. Artık yeni nesil ve çevrimiçi iÅŸ yapan bazı ÅŸirketler var. Bu ÅŸirketler birtakım yazılımlar sunuyorlar. Yazar bu sitelerdeki yazılımları kullanarak kendi kitabını yaratıyor, mizanpajına, kapağına karar veriyor ve kitabını çeÅŸitli ‘e-reader’larda okunabilecek hale getiriyor. Yazar ayrıca, bu sitelerdeki kitap satış yerleri üzerinden yarattıkları kitapları okuyuculara doÄŸrudan fiyatlamayı kendisi belirleyerek sunabiliyor. Artık her kitap yayınlanabilir. Okur artık her kitaba daha kolay eriÅŸecek.”

Dağıtımcılar gidiyor, bilişimciler geliyor

Yeni sistemle okurların normalde rastlayamayacakları kitaplarla karşılaÅŸacaklarını ifade eden Çelikel, Amazon’un popülerin yanı sıra az satılan kitapları da okuyucuyla tanıştırdığını, bu durumun da az satılan kitaplar için potansiyel bir okur kitlesi oluÅŸturduÄŸunu anlattı.

Yayıncılıkta yeni bir dünyanın iÅŸaretlerinin görüldüğünü kaydeden Çelikel, “Yazardan okura doÄŸru mesafelerin kısaldığı, aracıların ortadan kalktığı bir dönem bu. Eski belirleyiciliÄŸini kaybeden dağıtımcıların yerini biliÅŸimci ÅŸirketler alıyor” diye konuÅŸtu.

Sistemin olumsuz yanlarına da vurgu yapan Dr. Tolga Çelikel, “Bu sistemde yayınlanan kitapların kalitesi soru iÅŸareti. Ayrıca, kaliteli kitaplar pazar içindeki çok kitap arasında kaybolacak ve okuyucunun onu bulması zorlaÅŸacak” görüşünü dile getirdi.