Sata nedir sata ne demektir?
Sata Nedir?
Sata Nedir? Ayrintili Açiklama SERİAL ATA
Serial Ata’nın ne olduÄŸunu anlamadan önce, nasıl bir ihtiyaç sonucu geliÅŸtirildiÄŸi ve ÅŸimdi ne durumda olduÄŸundan biraz bahsedelim.
Sabit diskler veya optik cihazlar, diÄŸer bilgisayar donanımları ile iletiÅŸim kurmak için arabirimleri kullanırlar. Günümüzde IDE arabirimi anakartın üzerinde geliyor. Hepimizin bildiÄŸi master/slave olarak adlandırılan arabirime, iki adet cihaz baÄŸlanabiliyor. Yalnız 40 pinlik bir kablo ile baÄŸlanan bu cihazlara jumper ayarı yapmak gerekiyor. IDE cephesinde gelinen sonraki nokta ise Ultra Ata arabirimi. ATA-2 ile uyumlu olan bu arabirim, saniyede 33 MB’lık bir hıza sahipti. Bu arabirim ile birlikte Cyclical Redundancy Check Error kontrolü getirildi. CRC, yazılması gereken verinin yazmadan önce kontrol edilmesi ve hata bulunursa yazma iÅŸleminin tekrardan baÅŸlatılması iÅŸlemine denir. Bu sayede hız ve güvenirlilik artırıldı. Zamanla bu arabirim de geliÅŸtirildi ve sırayla ATA-66 ve ATA-100 arabirimleri geldi. Adlarından da anlaşıldığı gibi bu arabirimlerin hızları 66 MBps ve 100 MBps. Günümüzde yaygın olarak Ultra ATA-100 kullanılıyor. Hatta bazı anakart üreticilerinin Ultra ATA-133′ü desteklemeye baÅŸladıklarını görebiliyoruz. Ama IDE arabirimi yerini daha geniÅŸ bir desteÄŸe sahip olan Serial ATA’ya bırakıyor.
Serial ATA Nedir?
Serial ATA, masaüstü bilgisayarlardaki, bazı sunuculardaki ve ağa bağlı depolama cihazlarındaki paralel ATA fiziksel depolama arabiriminin evrimleşmiş hali olarak düşünülebilir.
Spesifikasyon daha ince, daha esnek kabloların ve daha az iğne sayılarının kullanılmasına olanak veriyor. Bu da bilgisayar üreticilerinin sistemlerini yönlendirmesi ve kurulması kolay kablolarla tasarlamalarını sağlıyor. Bununla birlikte şu an kullanılan Paralel ATA teknolojisinden daha kolay, daha esnek anakart yönlendirmesini de olası kılıyor.
Serial ATA II ile daha da geliÅŸtirilecek olan teknoloji önümüzdeki yılların bilgisayarlarının ihtiyaç duyduÄŸu depolama arabirimlerini saÄŸlamaya aday.Serial ATA Çalışma Grubu ÅŸu anda silikon tasarımı, kablo/konektör, depolama gibi konularda dünya lideri olan 80′den fazla üye ile oldukça güçlü bir konumda bulunuyor.
Serial ATA’ya GeçiÅŸ:
Paralel ATA geliÅŸimini tamamladı Serial ATA, IDE ATA’nın bir sonraki adımı olarak görülüyor.Yeni arabirimi geliÅŸtiren grup geçtiÄŸimiz aylarda bu yeni endüstri standardının son rötuÅŸlarını tamamladı. ATA 1.0 olarak adlandırılan bu yeni standart, Intel Developer Forum’da ilgili kiÅŸilere tanıtıldı. Yeni standart sayesinde yeni nesil sabitdiskler daha yüksek bir performansla çalıştırılabilecek. Intel ve AMD iÅŸlemcileri de bu hız artışından faydalanabilecekler. Kablonun ince olması sayesindeyse, kasa içindeki hava sirkülasyonu daha etkili hale gelebilecek ve kasa içi ısı deÄŸeri düşebilecek. Bu da sistem kasalarını daha küçük boyutlara indirebilecek. Yeni seri I/O mimarisi, günümüzde kullanılan paralel I/O yapısının yerini aldıktan sonra, optik sürücü/yazıcı ve sabitdisk gibi cihazlara yüksek bir bant geniÅŸliÄŸi sunacak. Yeni arabirimin bir çok üretici tarafından desteklenmesi de önemli bir avantaj… ÖrneÄŸin, APT, Dell, Intel, IBM ve Maxtor’un yanı sıra Seagate de bu yeni arabirimi ürünlerine entegre etmeye baÅŸladı bile.
Kablo bağlantılardaki değişiklik: Kablo karmaşasına son
Paralel veri iletiminde hız sadece kısa mesafeli uzaklıklarda etkiliydi.Uzun mesafelerle veri iletimi gerçekleştiriliyor, ama hız önemli derecede düşüyordu. Bunun nedeni ise, bit sayılarının uzun mesafede rasgele hızlarda gitmesi ve bundan dolayı bir karmaşanın meydana gelmesiydi. Ayrıca, 40 veya 80 iğneli paralel kablolar kalın olduklarından dolayı, yeterince esnek bir yapıda değillerdi. Bu nedenle de, kasanın içindeki hava sirkülasyonunu da etkiliyorlardı. Yeni bağlantının bir diğer özelliği de, paralel bağlantıdan alıştığımız kalın kablo yerine çok daha ince bir kablo kullanılması.
Dolayısıyla yeni baÄŸlantının pin sayısı da diÄŸer baÄŸlantıya göre daha düşük. Serial ATA için 6 ya da 8 damarlı bir kablo yeterli. Paralel kablolarda bu damar sayısı 40 idi, hatta Ultra ATA 66 ve 100′lerin çıkması ile birlikte damar sayısı da 80′e çıktı. Seri baÄŸlantıda zaman gecikmesinin yaÅŸanması mümkün deÄŸil. Çünkü seri baÄŸlantıda, paralel baÄŸlantının aksine sinyal iletimi tek bir kanaldan yapılıyor. Ä°ÄŸne sayısının düşük olduÄŸu bu baÄŸlantıda, ses kartı ile CD-ROM arasında baÄŸlanan kablo gibi incecik bir kablo kullandığından dolayı, hava sirkülasyonu da olumsuz yönde etkilemiyor.
Bir karşılaÅŸtırma yapmak gerekirse, aÅŸağıdaki resimde sol tarafta klasik 80pin ATA133 kablosu, saÄŸ tarafda ise 7pin Serial-ATA kablosunu görebilirseniz. Ä°ncelen bu kablolar sayesinde kasa içinde daha iyi hava sirkülasyonu ile daha saÄŸlıklı bir soÄŸutma ve daha derli toplu sistem dizaynları yapmak mümkün. Åžuan ki ATA133′ün 133MB/s’sine karşılık Serial-ATA’nın 150MB/s’si arasında bant geniÅŸliÄŸi olarak önemsenebilecek bir fark yok. Ancak Serial-ATA teknolojik olarak çok daha fazla avantaja sahip.
Yeni arabirimin bir diğer önemli avantajı ise, yazılım kurulum sürecinin azalması ve kablo maliyetlerinin düşürülmesi. Master/Slave sorununu ile çoğumuz karşılaşmışızdır. Sisteme entegre ettiğiniz bir IDE cihazı, bu yüzden kullanıcıya dertli anlar yaşatabilir. Paralel ATA iki adet master mimarisine sahipti. Bu master mimarisine iki adet de slave dahil ediliyordu.
Bu nedenle günümüzün anakartlarında toplam dört adet IDE cihaz sisteme baÄŸlanabiliyor. SATA bu soruna teke tek bir çözüm getiriyor. SATA Host Adaptörü, shadow register setine sahip. Bu register seti, günümüzün sabitdisklerinde bulunan register setlerini emule ediyor. Bu özellik sayesinde ATAPI ve ATA komutları, SATA protokollüne dönüşebiliyorlar. Master/Slave desteÄŸi de bu tür bir emulasyon ile yapılıyor. Eski bir diske sahip olan kullanıcılar, özel geliÅŸtirilmiÅŸ bir adaptör sayesinde SATA controller üzerinden çalıştırılabilirler. Kısaca burada master/slave iliÅŸkisi yok. Yine dört adet cihaz destekleyen bu baÄŸlantı, paralel arabirimden farklı olarak peer to peer tekniÄŸi ile çalışıyor. Yani, her bir cihaz kendi kablosu üzerinden ve tek bir port üzerinden baÄŸlanıyor. Böylece host adaptörüne cihaz başına baÄŸlantı yapılıyor. Bu sayede jumper ayarlaması ve Bus terminolojisi tarihe karışıyor. Yani, her bir cihaz, diÄŸer cihazdan bağımsız bir ÅŸekilde çalıştırılıyor. Bu standardı destekleyen cihazları konfigüre etmek gerekmiyor. Jumper ayarı yok. Ayrıca iÅŸletim sistemleriyle uyumsuzluk da söz konusu deÄŸil. Buna ek olarak özel sürücüler kurmak da gerekmiyor. Bu protokolün bir diÄŸer önemli yanı ise, sadece dahili veri transferler için düşünülmüş olması. Yani USB/USB2 ve Firewire arabirimleri, harici baÄŸlantılar için yerlerini SATA’ya bırakmıyorlar
Serial ATA II: Ağ uygulamalarına ekstra güç
Henüz Serial ATA 1.0 arabirimi ile doÄŸru düzgün tanışılmadan, Serial ATA II arabiriminden söz edilmeye baÅŸlandı. Geçen aylarda katıldığımız IDF’de bu konseptin ilk ürünlerini görme fırsatımız oldu. Bu arabirim çok daha hızlı olduÄŸundan dolayı, aÄŸ donanımları ve sunucular için düşünülmüş bir teknoloji. Serial ATA 1.0 gibi Serial ATA II de yüksek bir bant geniÅŸliÄŸe sahip. Dolayısıyla bu arabirimin de optik cihazlar ve veri depolama ürünlerinde kullanılması düşünülüyor. Serial ATA 1.0′da olduÄŸu gibi Serial ATA II de, incecik bir kablo ile veri aktarımı yapıyor. Ayrıca jumper ya da deÄŸiÅŸik ayarlamalara da gerek kalmıyor. Bu sayede, entegre ettiÄŸiniz her bir cihaz, sistem tarafından otomatik olarak tanınıyor ve çalıştırılması saÄŸlanıyor. Serial ATA II, iki dönemde geliÅŸimini tamamlayacak. Ä°lk dönemden, sunucu ve aÄŸ donanımlar etkilenecek. Arabirimin iyice oturması sonucundan da, ikinci dönem devreye girecek. Ä°kinci dönemde, daha yüksek bir transfer oranı, yani bant geniÅŸliÄŸi, üst mertebelere taşınacak. Serial ATA II, Serial ATA 1.0 arabirimine de uyumlu olacak. Serial ATA II arabiriminin 2003 yılının 2. yarısında tamamlanması hedefleniyor. Bu arabiriminin geliÅŸmesini saÄŸlamakla görevli olan Serial ATA II Working Group, Serial ATA 1.0′ı geliÅŸtiren grubun aynısı.
IDF fuarında, Serial ATA 1.0 arabirimi için üretilmiÅŸ çeÅŸitli ürünler tanıtılmıştı. ÖrneÄŸin Adaptec, Serial ATA Controller ve PCI RAID kartlarını tanıtmıştı. Seagate ise Serial ATA sabitdisklerini tanıtmıştı. GeçtiÄŸimiz ayda gezdiÄŸimiz CeBIT fuarında Maxtor’un da Serial ATA diskleri ürettiÄŸini görme fırsatını bulduk.
Sonuç: Serial ATA’ya geçiÅŸ hazırlıkları
Yeni arabirime geçiÅŸ için bu arabirimi destekleyen ürünlerin fazlaca piyasada bulunması gerekir. Bu yüzden olsa gerek, SATA adaptörleri geliÅŸtirildi. Bu adaptörler sayesinde, Paralel ATA arabirimli bir disk, Serial ATA arabirimine göre çalıştırılabilir. Çalışabilmesinin nedeniyse, paralel sinyal iletiminin bu adaptörler sayesinde seri sinyal iletimine dönüştürülmesi…
Bu adaptörlerin, seriye geçiş için maliyeti artırması, bir dezavantaj gibi gözükebilir. Ama paralel kullanımda çok önemli bir yer tutan bellek ihtiyacının minimuma indirilmesi çok büyük bir avantaj. Bu da doğal olarak geçiş süresini kısaltır. Bu tür bir gelişme çok güçlü bir arabirim olan Firewire cephesinde yaşanmıştı ve halen yaşanmaya devam ediyor. Bildiğimiz gibi Firewire ya da IEEE1394 diye adlandırılan arabirim, senelerdir piyasada olmasına ve çok hızlı bir arabirim olmasına rağmen, geniş bir ürün seçeneğine sahip değil.Oysa, sabitdiskler veya optik sürücüler, Firewire arabirimi tarafından rahatlıkla desteklenebilir.
Kaynak ve Yazının detayları için : Pcsistem
Tutmayın beni... Yorum yazcam.