Bağışıklık sisteminin tümörü düşman olarak görüp onunla savaşmasını sağlayan yeni bir ilaç, öldürücü cilt kanseri melanom tedavisinde başarılı oldu.

Sırada mide ve prostat kanserleri var. GeliÅŸme, ‘kansere karşı bağışıklık sisteminin ÅŸifresi çözüldü’ diye yorumlandı.

Dünyadaki en önemli onkolojik geliÅŸmelerin sunulduÄŸu ve pratikteki standartları deÄŸiÅŸtiren çalışmaların yayınlandığı ASCO 2011 Kongresi’nden, kötü gidiÅŸli bir cilt kanseri olan melanom ile ilgili önemli bir sonuç çıktı. Bu sonuç mide ve prostat kanserlerini de yakından ilgilendiriyor.

Amerika’da yapılan ve yaklaşık 30 bin doktorun katıldığı ASCO 2011 Kongresi’nde, kanser tedavisinde bağışıklık sistemini yeniden aktif olarak kullanma imkânı sunan bir çalışmanın müjdesi verildi.  Kanser tedavisinde çok önemli bir adım olan geliÅŸmeyi ntvmsnbc’ye deÄŸerlendiren Ä°stanbul Bilim Ãœniversitesi  Onkoloji Bölüm BaÅŸkanı Prof. Dr. Gökhan Demir, ilacın mekanizmasını şöyle anlattı:

SİSTEM, KANSER HÜCRESİNİ DÜŞMAN OLARAK ALGILAMIYOR

“Biz bugüne kadar bağışıklık sistemini uyararak kanseri tedavi etmeye çok çalıştık ama bu giriÅŸimimiz hep baÅŸarısızlıkla sonuçlandı.  Bağışıklık sistemi çok güçlü bir sistem olmasına raÄŸmen tümöre karşı yeterli zafer elde edemiyorduk.  Bağışıklık sistemi kendinden olanla kendinden olmayanı ayırt etme ve kendinden olmayanı da yok etme esasına dayalı bir sistemdir. Ancak bu sistem kanser hücrelerini kendinden olmayan, yabancı bir hücre gibi deÄŸil, kendi vücudundan çıktığı için akraba veya kardeÅŸ gibi görüyordu. Bu nedenle bağışıklık sistemini uyararak yapılan tedaviler iyi sonuçlar vermiyordu. Ama bu yıl ilk defa melanom örneÄŸinde görüldüğü gibi bir anlamda bağışıklık sisteminin ÅŸifresi çözülmüş oldu.

Tümör hücresinin hangi mekanizmasından dolayı immün sistemin onu kendinden biri gibi gördüğü açıklandı ve o mekanizmayı engelleyici monoklonal antikorlar geliÅŸtirildi. ipililumab denen bu monoklonel antikor kullanıldığı zaman bağışıklık hücreleri aktifleÅŸerek tümörü önemli ölçüde kontrol altına aldı.”

İLAÇ BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN TÜMÖRE SALDIRMASINI SAĞLIYOR

İlaç ilk olarak, yeni teşhis edilmiş ileri evre melanom hastalarında denendi. Bir gruba sadece kemoterapi, bir gruba ise kemoterapiyle birlikte yeni ilaç verildi. Prof. Demir, sonucun heyecan verici olduğunu söyledi:

“Ä°pililumab verilen grupta tedaviye yanıtın çok iyi, saÄŸ kalım oranının da yüksek olduÄŸu görüldü. Ayrıca bu antikor sadece melanomla sınırlı kalmayacak, pek çok kanser türünde bağışıklık sisteminin tümöre saldırmasını saÄŸlamak amacıyla ek olarak kullanılacak.”

HEDEFE YÖNELİK TEDAVİLERDE BÜYÜK GELİŞME

ASCO Kongresi’nin kanserle ilgili büyük yeniliklere sahne olduÄŸunu belirten Demir, hedefe yönelik kanser tedavilerinde gelinen noktayı ise ‘büyük patlama’ olarak nitelendirdi.  Meme, akciÄŸer gibi sık görülenlerin yanı sıra nadir görülen kanser türlerinde bile yeni hedefe yönelik tedaviler geliÅŸtirildiÄŸini belirten Prof. Demir, “Bunların çok önemli bir kısmının faz 1 ve faz 2 çalışmaları sürüyor. 2-3 yıl içerisinde faz 3 çalışmaları da tamamlanacak ve bunlar da portföyümüze yerleÅŸecek. Bu da kanserle mücadelede yeni ve çok güçlü silahlara sahip olacağımız anlamına geliyor” ifadesini kullandı.

MEME KANSERÄ°NDE KEMOTERAPÄ° TARÄ°H MÄ° OLACAK?

Hedefe yönelik kanser tedavisinde önemli geliÅŸmelerden birinin meme, diÄŸerinin akciÄŸer kanserinde yaÅŸandığını belirten Prof. Demir, meme kanserinin bir türünde kemoterapiye gerek kalmadan baÅŸarılı sonuçlar alındığını söyledi. Demir’e göre, onay alması beklenen bir ilaç, meme kanserinin HER 2 pozitif olan türünde kemoterapiye son verecek:

“Söz konusu kombine tedavilerle büyük bir sinerji yaratılarak hastalığın çok daha etkin kontrol altına alınması saÄŸlanıyor ve meme kanserinden ölümlerde çok ciddi oranda düşme bekleniyor. Trastuzumab etken maddeli Herceptin hâlihazırda kullanılıyor ama pertuzumab henüz piyasaya çıkmadı. Amerika’da herkes bu ilacın onay alıp kullanıma sunulmasını bekliyor.”

AKCİĞER KANSERİNDE KEMOTERAPİSİZ TEDAVİ DÖNEMİ

Prof. Gökhan Demir, hedefe yönelik tedavinin baÅŸarılı sonuçlarından birinin de ölümcül akciÄŸer kanseri ile ilgili olduÄŸunu söyledi. Demir, “Kongrede akciÄŸer kanserinde bir genetik faktörün tespit edilmesiyle kemoterapisiz ve sadece hedefe yönelik tedaviyle, kemoterapiye eÅŸ deÄŸer baÅŸarı elde edildiÄŸi gösterildi. EGFR denen bir mutasyona bakılıyor. Bu mutasyon varsa sadece ağızdan hap ÅŸeklinde tedavi uygulanıyor. Bu çok önemli bir ÅŸey, çünkü 5 yıl önce kemoterapisiz akciÄŸer kanseri tedavisi bir rüyaydı ama ÅŸimdi bunu baÅŸarabiliyoruz” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

EN ÇOK GENÇLERDE GÖRÜLÜYOR

Melanom ciltte var olan ve ‘ben’ denen nevüslerden kaynaklanan bir kanser türü. Dünyada da Türkiye’de de görülme sıklığı hızla artıyor. Genellikle gençlerde görülüyor. Kontrolsüz güneÅŸe maruz kalmak en önemli risk faktörü. Özellikle çocukluk çaÄŸlarındaki tekrarlayan güneÅŸ yanıkları, sonraki yıllarda melanom riskini artırıyor. Sarışın ve kızıl tenliler ile ciltlerinde çok sayıda çil ve ben olan kiÅŸiler risk grubunda bulunuyor.

GÃœNEÅž KREMLERÄ° KANSEROJEN MÄ°?

Uzmanlar, ışınların dik geldiği 10.00 ile 16.00 saatleri arasında güneşe maruz kalınmamasını, zorunlu durumlarda ise yüksek faktörlü güneş koruyucu krem kullanılmasını öneriyor. Ancak toplumda, içeriğindeki kimyasallar nedeniyle güneş kremlerinin de kanserojen etki yapabileceği kanısı yaygın.

ÇOCUKLAR GÜNEŞ KREMİ KULLANMALI MI?

Bu ürünlerin özellikle çocuklarda kullanılmasının sakıncalarıyla ilgili kanıya Prof. Demir, “Bunların pediatrik kontrolleri yapılmış formları var, bunlar kullanılabilir.”

Bu ürünlerin kullanımından kaçmamak gerekiyor, çünkü yararları, potansiyel zararlarından çok daha ön planda. Ayrıca cilt tarafından emilimin saÄŸlanması için bu ürünlerin, güneÅŸe çıkmadan yarım saat önce sürülmesi gerekiyor” deÄŸerlendirmesini yaptı.

YILDA BÄ°R KEZ KONTROL ÅžART!

Benlerin boyutunda büyüme, kenarlarında düzensizlik, renginde değişiklik, normalden fazla kabarıklaşma, kanama ve kaşıntı olursa mutlaka bir hekime gitmek gerekiyor. Çünkü erken teşhis edilirse basit bir ameliyatla yüzde yüz şifa sağlanan melanom, geç teşhis edildiğinde çok agresif seyrediyor ve ölüme neden oluyor. Sarışın ve kızılların, vücudunda çok sayıda çil veya ben olanların yılda bir kez dermatolojik taramadan geçmeleri öneriliyor.