Almanya’da kanser tedavisinde yeni yöntem baÅŸarıyla uygulanıyor. Atom çekirdeÄŸinin pozitif yüklü parçacıkları protonlar ya da iyonların kullanıldığı tedavi, birçok hasta için yeni umut kaynağı.

Gisela, 60’lı yaÅŸların başında. Başında örgü bir beyaz ÅŸapka var. Åžapkanın altından saçlarının yavaÅŸ yavaÅŸ çıkmaya baÅŸladığı görülüyor. BeÅŸ yıl önce konulan rahim kanseri teÅŸhisinden bu yana kanser Gisela’nın yakasını bırakmıyor. Gisela, durumunu, “Tümör ikinci kez yayıldığında, kanserin sevmediÄŸim bir akrabam olduÄŸu gibi bir fikre kapıldım, benimle yaşıyor, bana çok yakın,  hatta içimde. Ä°lgi görüyor ve çok iyi besleniyor. Ona iyi bakıyorum, ama bir saçmalık yaptığında silah dolabını açıyoruz, doktorlara gidiyoruz ve biraz darbe alıyoruz” sözleriyle anlatıyor.

Kemoterapi ya da ameliyat… Alman doktorlar Gisela’ya bugüne kadar bu tedavi yöntemlerini uygulamış. Ancak artık Almanya’nın iki kentinde, Heidelberg ve Münih’te yeni bir yöntem denenmeye baÅŸlandı. Kanser hastaları, atom çekirdeÄŸinin pozitif yüklü parçacıkları protonlar ya da iyonlarla tedavi ediliyor:

Gerd Datzmann, Münih’teki Rieneker Proton Merkezi’nde görev yapan bir fizikçi. Hareket ettirilebilen bir hasta yatağının önünde duruyor. Beyaz bir hastane odasının ortasına yerleÅŸtirilen bu yatak özel bir ÅŸekilde tasarlanmış. Büyük yuvarlak bir türbine benzeyen bu yatağın üzerinde yaklaşık bir metre uzunluÄŸunda bir kol bulunuyor. Datzmann tedavinin bu yatakla yapıldığını söylüyor: “Işın, bu uzantı sayesinde hastanın vücuduna aktarılıyor. Cihazı odanın her yanına çekebiliyoruz, böylece hasta her açıdan da ışın alıyor.”

Sağlıklı dokulara asgari zarar

Hasta, aslında devasa mıknatıslardan oluşan bir tünelin içinde tedavi ediliyor. Yaklaşık 9 metre çapında ve yaklaşık 150 kilogram ağırlığındaki bu manyetik tünelde, mıknatıslar sayesinde toplanan ışın demeti hastanın vücudundaki tümöre gönderiliyor. Uzman Datzmann, bu yöntemle sağlıklı dokuya verilen zararın asgari düzeye indirildiğini söylüyor.

Kanser hücresine odaklı proton ışınları doku içerisinde ilerlerken yavaÅŸlıyor. Kanserli dokuya geldiklerinde ise radyasyon uzmanı tarafından doz artırılıyor ve böylelikle saÄŸlıklı dokuya fazla zarar verilmeden doÄŸrudan tümöre müdahale ediliyor. Münih’teki merkezin baÅŸkanı Dr. Hans Rienecker, bunun kanserle mücadelede çok daha etkin bir yöntem olduÄŸunu belirtiyor. Rienecker, “DiÄŸer tedavilerde tümör dışındaki yerler de ışınlara maruz kalıyor. ÖrneÄŸin röntgen ışınlarında vücudun tamamı ışın alıyor. Proton tedavisinde ise durum daha farklı: Bu parçacıkların nereye kadar gireceÄŸi, hız ayarı yapılarak belirleniyor” ÅŸeklinde konuÅŸuyor.

Hassas dokularda en etkili yöntem

Bu yöntem Gisela’nın hayatını kurtarmış. Zira daha önce tam beÅŸ kez ameliyat olan Gisela’ye, kemoterapi uygulanmış. Ancak doktorlar tümörün yayılmaya devam ettiÄŸini tespit etmiÅŸ. Gisela son çare olarak proton tedavisine baÅŸvurmuÅŸ. Heidelberg’de bulunan terapi merkezinin Bilim-Teknik Direktörü Thomas Haberer, yılda beÅŸ bin ila 10 bin hastanın bu tedaviden faydalanabildiÄŸini söylüyor: “Özellikle hassas dokular söz konusu olduÄŸunda farklı bir durum ortaya çıkıyor. ÖrneÄŸin, görme sinirlerinin yakında bulunan beyin söz konusuysa. Mesela prostat tedavisini ele alalım: Bağırsak ile idrar kesesi birbirinden kolaylıkla ayrılamıyor, bu nedenle vücuda gönderilen ışınların tam olarak tümöre denk gelmesini, etraftaki saÄŸlıklı dokuya ise dik bir ÅŸekilde düşmesini saÄŸlamak zorundayım. Böyle durumlarda parçacık ışınları tercih ediliyor.”

Bu yöntemin en büyük dezavantajı ise böyle bir tedavinin uygulanacağı merkezlerin kurulmasının toplam 100 ila 200 milyon euroya mal olması. Bu tür bir tedaviye gereksinimi olan tüm hastaların tedavi edilebilmesi için Almanya’da altı ila sekiz adet yeni merkeze ihtiyaç var.